Wetenschappelijk onderzoek

Wetenschap

Mobiele web-applicatie 360DSM
De Vakgroep Ontwikkelingspsychologie van de Rijksuniversiteit Groningen, OCRN en het Lectoraat van de Hanzehogeschool hebben een samenwerking tot stand gebracht inzake wetenschappelijk onderzoek op het gebied van leren en gedrag. Namens OCRN is directeur zorg dr. Frederiec Withaar betrokken bij het onderzoeksproject. Cliënten van OCRN kunnen mogelijk om medewerking worden gevraagd. Bij het wetenschappelijk onderzoek wordt gebouwd op de grondbeginselen van de dynamische systeemtheorie. Volgens de dynamische systeemtheorie komt ontwikkeling (bijvoorbeeld talentontwikkeling) tot stand in de interactie tussen behandelaar, leerling en taak. Wanneer deze drie elementen goed op elkaar zijn ingespeeld ontwikkelen alle drie in de  “opwaartse talentspiraal”. In de situatie van een behandeling van een leerprobleem zoals dyslexie is er sprake van complexe interactiedriehoeken, die op hun beurt met elkaar interacteren.  In iedere driehoek is sprake van verschillende vormen van feedback; het complex aan driehoeken kan gezien worden als de toestand van een systeem. Wanneer in een van de interactiedriehoeken iets verandert, heeft dit pas effect voor het leerproces, indien ook in de andere driehoeken veranderingen kunnen optreden. Klik hier voor 360DSM, een mobiele web-applicatie, ontworpen om direct inzicht te krijgen in de voortgang van de behandeling van ADHD bij kinderen tussen 8 en 12 jaar.

Langlopend onderzoek dyslexie 
OCRN start vanaf de zomer van 2018 een langlopend onderzoek naar het verbeteren van het zelfvertrouwen van kinderen met dyslexie tijdens hun behandeling. Het onderzoek vormt onderdeel van het programma bij dyslexie-onderzoek en behandeling als er sprake is van ernstige, enkelvoudige dyslexie. Ouders en kinderen worden hierover voorafgaand aan de afspraak voor het dyslexie-onderzoek verder geïnformeerd.

Hoofdonderzoeker
Drs. C. (Charlotte) Rem, GZ-Psycholoog OCRN 
Supervisie
Dr. F. (Frederiec) Withaar, klinisch psycholoog en directeur zorg OCRN 
Dr. A. (Astrid) Menninga, neurolinguïst en hoofd afdeling dyslexiezorg OCRN

Achtergrond
In Nederland heeft ongeveer vier tot acht procent van de kinderen een vorm van de leerstoornis dyslexie. Deze leerstoornis uit zich in moeilijkheden bij het lezen, spellen en automatiseren, terwijl een kind informatie wel goed verwerkt als het niet om spellen of lezen gaat. Bij OCRN wordt voor kinderen van acht tot twaalf jaar met ernstige, enkelvoudige dyslexie een vergoede behandeling geboden, gebaseerd op een methode die voor de meeste kinderen bewezen effectief is.

Naast de problemen op de gebieden spellen en lezen, komt uit diverse onderzoeken naar voren dat kinderen met ernstige dyslexie vaker dan andere kinderen een lager zelfvertrouwen hebben. Zij denken dat zij slechter zijn dan andere kinderen op schoolvakken en hebben een lager algemeen gevoel van eigenwaarde. We denken dat deze klachten voortkomen uit de ervaring dat ze steeds maar weer slechtere resultaten halen dan anderen en dus steeds faalervaringen opdoen. In het ergste geval zou dit er op de lange termijn toe kunnen leiden dat sommige kinderen klachten als (faal)angst en somberheid ontwikkelen. In de behandeling die bij OCRN geboden wordt, is het opdoen van succeservaringen heel belangrijk. Gevoelsmatig geven behandelaars aan dat zij kinderen zien groeien in zelfvertrouwen, maar merkwaardig genoeg is dit in Nederland en het buitenland nog niet eerder onderzocht. OCRN gaat hierin de eerste stap zetten. In het wetenschappelijk onderzoek dat vanaf juni bij OCRN plaatsvindt, wordt met een korte vragenlijst op een aantal momenten gekeken of kinderen ook aantoonbaar meer zelfvertrouwen gaan krijgen naarmate zij tijdens de behandeling op lezen en spellen vooruitgaan. Een antwoord op deze vraag zou aanknopingspunten bieden voor verder onderzoek naar hoe we kinderen met dyslexie het beste kunnen helpen.

Wat wordt er van uw kind en u gevraagd?
Er wordt van uw kind gevraagd om bij het dyslexieonderzoek en de evaluatiemomenten van de behandeling een vragenlijst in te vullen; het invullen van deze vragenlijst zal ongeveer 15 minuten in beslag nemen. De onderzoeker of behandelaar van OCRN helpt hierbij door de vragenlijst per vraag voor te lezen. De vragenlijst gaat over competentiegebieden; onderwerpen waar uw kind een bepaalde mate van eigenwaarde bij voelt. Bijvoorbeeld schoolvaardigheden, de mate waarin uw kind sociaal gezien in de groep ligt en hoe goed uw kind denkt dat hij/zij in sport is. De vragenlijst wordt als niet te intensief beoordeeld. Het gaat bijvoorbeeld niet in detail in op nare gebeurtenissen. Het risico dat uw kind last krijgt van de vragen die in de vragenlijst staan, wordt als ‘zeer laag’ beoordeeld. De opzet van het wetenschappelijk onderzoek is overlegd met de medisch-ethische toetsingscommissie van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Voor het onderzoek is in deze fase besloten om alleen kinderen bij wie sprake is van ernstige, enkelvoudige dyslexie bij het onderzoek te betrekken. In een later stadium wordt dit mogelijk uitgebreid naar andere vormen van dyslexie.

Hoe gaan wij om met de gegevens?
De gegevens worden in eerste instantie onder de naam van uw kind opgeslagen en zijn alleen inzichtelijk voor de behandelaar van uw kind en de betrokken regiebehandelaar. De voortgang op de vragenlijsten vormt namelijk een onderdeel van de effectmeting van de behandeling van uw kind. De gegevens uit de vragenlijst die bij het wetenschappelijk onderzoek horen, worden aan het einde van het behandeltraject met u gedeeld. De gegevens van uw kind worden anoniem aan de onderzoekers gegeven voor verwerking. Het bekijken en beoordelen van de gegevens gebeurt nooit per individueel kind, maar altijd in een groep. Er wordt dan bijvoorbeeld gekeken naar de resultaten van alle kinderen die meedoen tijdens de eerste behandelperiode. Deze gegevens worden samen met de overige gegevens van uw kind bewaard.

Hoe wordt u verder geïnformeerd over de resultaten na verzameling van alle gegevens?
Bij afronding van het onderzoek - naar verwachting in 2020 - worden de ouders van de deelnemende kinderen per e-mail of brief op de hoogte gesteld van de resultaten van het gehele onderzoek. Deze resultaten komen voort uit een analyse van alle resultaten en zijn niet tot één kind te herleiden. Het is daarom belangrijk dat u ons de nieuwe adresgegevens laat weten wanneer u verhuist. Daarnaast zal het eindresultaat op de website www.ocrn.nl komen te staan.

Contactgegevens hoofdonderzoeker
Bij vragen of opmerkingen kan u de hoofdonderzoeker aanschrijven:
Mw. drs. C. (Charlotte) Rem,
Gezondheidszorgpsycholoog in opleiding tot specialist; c.rem@ocrn.nl
Direct aanmelden